facebook
"Nie ma lustra, które by lepiej odbijało człowieka niż jego słowa."

Juan Luis Vives

Witam serdecznie na mojej stronie
i jednocześnie zapraszam wszystkich Rodziców niepokojących się mową swoich dzieci,
a także młodzież i osoby dorosłe, mające problemy z mówieniem, czytaniem, bądź pisaniem, do zapoznania się z zamieszczonymi tu poradami oraz ofertą mojego Gabinetu logopedycznego.

Aby skorzystać z formularza kontaktowego musisz mieć włączoną obsługę Javascript.

Rozwój mowy dziecka

W prawidłowym przebiegu kształtowania się mowy można wyodrębnić pewne etapy, które mają swój charakterystyczny przebieg oraz czas pojawiania się. Leon Kaczmarek określa je następująco:

okres melodii (od urodzenia do 1 roku życia):
- w pierwszych chwilach życia dziecko komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku,
- między 2 a 4 miesiącem dziecko (również głuche) rozpoczyna nieświadomą zabawę narządami głosowo-artykulacyjnymi – tzw. głużenie,
- w drugiej połowie 1 roku życia pojawia się u dziecka zamierzone powtarzanie dźwięków, czyli gaworzenie,
- dziecko zaczyna rozumieć mowę oraz reagować na nią,
- pod koniec 1 roku dziecko potrafi spełniać proste polecenia, a także artykułować pierwsze wyrazy: mama, tata, baba.

okres wyrazu (od 1 do 2 roku życia):
- liczba wypowiadanych przez dziecko znaczących słów gwałtownie wzrasta,
- dziecko artykułuje już prawidłowo wszystkie samogłoski ustne: a, o, u, e, y, i oraz spółgłoski: p, pi, b, bi, m, d, t, n, ń, ś, k, ki, a także półsamogłoskę j, pozostałe głoski zastępowane są innymi, o zbliżonym miejscu artykulacji,
- dziecko osiąga znaczne postępy w rozumieniu mowy otoczenia, reagując odpowiedzią na określone sytuacje, polecenia i pytania,

okres zdania (od 2 do 3 roku życia):
- w wypowiedziach dziecka pojawiają się poszczególne kategorie gramatycznie, a słownik gwałtownie się wzbogaca,
- mowa dziecka zaczyna się opierać o proste zdania 2-3 wyrazowe,
- dziecko powinno artykułować poprawnie wszystkie samogłoski, zarówno ustne,
jak i nosowe (ę, ą) oraz spółgłoski: wargowe twarde i zmiękczone (p, b, m, pi, bi, mi), wargowo-zębowe twarde i zmiękczone (f, w, fi, wi), środkowojęzykowe (ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi, chi), tylnojęzykowe (k, g, ch), z przedniojęzykowo-zębowych t, d, n, a z przedniojęzykowo-dziąsłowych l, li, a także półsamogłoski ł i j,
- pod koniec okresu w mowie dziecka mogą się już pojawić głoski przedniojęzykowo-zębowe s, z, c, dz.

okres swoistej mowy dziecięcej (od 3 do 7 roku życia):
- dziecko zaczyna wypowiadać dłuższe zdania, złożone z 4-5 słów,
- utrwalają się głoski przedniojęzykowo-zębowe s, z, c, dz, a pod koniec 4 roku życia, dzięki dalszemu usprawnianiu się narządów artykulacyjnych, opanowana zostaje spółgłoska r,
- w mowie dziecka 5-letniego stopniowo zanikają błędy w odmianie poszczególnych części mowy,
- w wieku przedszkolnym (5-6 lat) dziecko potrafi opowiadać o przebiegu danego wydarzenia, uwzględniając kolejność zdarzeń oraz ich zależności przyczynowo-skutkowe, potrafi wyjaśnić znaczenie słów, opisywać przedmioty, wskazując ich cechy charakterystyczne oraz możliwości zastosowania,
- proces doskonalenia się mowy dziecka powinien wykształcić się ostatecznie do 6 roku życia.

Opóźnienia w pojawieniu się poszczególnych stadiów rozwoju mowy nie powinny przekraczać 6 miesięcy. Nie u wszystkich dzieci rozwój mowy przebiega bowiem jednakowo, niektóre dzieci zaczynają mówić wcześniej, u innych natomiast rozwój mowy przebiega nieco wolniej – później zaczynają mówić oraz wolniej przyswajają sobie wymowę pewnych głosek. Różna może być też kolejność pojawiania się poszczególnych głosek w procesie rozwoju mowy. Wpływ ma na to przede wszystkim psychofizyczny rozwój dziecka, ale także zdolności pedagogiczne rodziców oraz wpływ środowiska.